سنجش تراکم استخوان (BMD)

سنجش تراکم استخوان (BMD) چیست؟

سنجش تراکم استخوان یا دانسیتومتری استخوان (Bone Densitometry)، روشی دقیق و استاندارد برای اندازه‌گیری مقدار مواد معدنی (به‌ویژه کلسیم) در استخوان‌ها است. این آزمایش که معمولاً با روش DEXA انجام می‌شود، بهترین راه برای تشخیص زودهنگام پوکی استخوان (Osteoporosis) و تعیین خطر شکستگی‌های استخوانی در آینده است.

در مرکز تصویربرداری ارم، سنجش تراکم استخوان با استفاده از دستگاه‌های پیشرفته و با دوز بسیار پایین اشعه ایکس انجام می‌شود. این روش کاملاً غیرتهاجمی، بدون درد و سریع است و نتایج بسیار دقیقی از وضعیت سلامت اسکلتی بیمار ارائه می‌دهد.

چرا انجام سنجش تراکم استخوان اهمیت دارد؟

پوکی استخوان به عنوان “بیماری خاموش” شناخته می‌شود، زیرا تا زمانی که شکستگی رخ ندهد، معمولاً علامتی ندارد. سنجش تراکم استخوان در مرکز ارم به پزشکان کمک می‌کند تا:

• قبل از وقوع شکستگی، کاهش تراکم استخوان را شناسایی کنند.
• احتمال شکستگی استخوان در آینده را تخمین بزنند.
• روند بهبودی و اثربخشی داروهای درمان پوکی استخوان را پایش کنند.

چه کسانی باید آزمایش سنجش تراکم استخوان انجام دهند؟

انجام این آزمایش برای گروه‌های زیر طبق نظر پزشک توصیه می‌شود:

• بانوان بالای ۶۵ سال و آقایان بالای ۷۰ سال.
• بانوان در دوران پس از یائسگی (به‌ویژه یائسگی زودرس).
• افرادی که سابقه شکستگی استخوان با ضربه خفیف دارند.
• افرادی که داروهای خاص (مانند کورتون) به مدت طولانی مصرف کرده‌اند.
• بیماران مبتلا به پرکاری تیروئید یا پارادیروئید.
• افرادی که کاهش قد بیش از ۳ سانتی‌متر داشته‌اند.

نحوه انجام سنجش تراکم استخوان در مرکز ارم

این آزمایش بسیار ساده است و معمولاً بین ۱۰ تا ۲۰ دقیقه زمان می‌برد. بیمار بر روی تخت دستگاه دراز می‌کشد و یک بازوی اسکنر از روی بدن عبور می‌کند. معمولاً تراکم استخوان در نقاط حساس بدن مانند ستون فقرات کمر و مفصل ران (لگن) اندازه‌گیری می‌شود، زیرا این نواحی بیشتر در معرض شکستگی‌های ناشی از پوکی استخوان هستند.

تفسیر نتایج: T-Score چیست؟

نتیجه آزمایش به صورت عددی به نام T-Score گزارش می‌شود:

• نرمال: ۱- و بالاتر
• استئوپنی (کاهش نسبی تراکم): بین ۱- تا ۲.۵-
• پوکی استخوان: ۲.۵- و کمتر

آمادگی‌های قبل از مراجعه

برای دستیابی به دقیق‌ترین نتیجه، رعایت نکات زیر الزامی است:

• از ۲۴ ساعت قبل از آزمایش، از مصرف مکمل‌های کلسیم خودداری کنید.
• لباس راحت و بدون دکمه‌های فلزی، زیپ یا کمربند بپوشید.
• اگر اخیراً آزمایشی با مواد حاجب (مانند عکس رنگی معده یا سی‌تی اسکن با تزریق) انجام داده‌اید، حتماً به مرکز اطلاع دهید (معمولاً باید ۷ تا ۱۰ روز فاصله رعایت شود).
• در صورت بارداری یا احتمال آن، حتماً کارشناس مرکز را مطلع سازید.